\u0130n\u015faat s\u00f6zle\u015fmesinde taraflar y\u00fcklenici (m\u00fcteahhit) ve i\u015f sahibi (genellikle arsa sahibi), kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 birtak\u0131m edimlerin yerine getirilmesi konusunda bir anla\u015fmaya varmaktad\u0131rlar. Bu anla\u015fmayla y\u00fcklenici; in\u015fa eserini meydana getirme, ve teslim, in\u015fa eserini yaparken \u00f6zen g\u00f6sterme ve sadakat borcu bulunmaktad\u0131r. Bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda \u0130\u015f sahibinin s\u00f6zle\u015fmede kararla\u015ft\u0131r\u0131lan ve in\u015faat s\u00f6zle\u015fmesinin zorunlu unsuru olan \u00fccretin \u00f6denmesidir.<\/p>\n
Y\u00fcklenici in\u015fa eserini meydana getirmekle i\u015f sahibine kar\u015f\u0131 borcunu ifa etmi\u015f say\u0131lmaz, imal etti\u011fi eseri teslim etmesi gereklidir. Y\u00fcklenicin teslim borcunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ise i\u015f sahibinin eseri fiilen teslim alma borcudur. Eserin tesliminin yap\u0131labilmesi i\u00e7in eserin tamamlanm\u0131\u015f olmas\u0131 gereklidir. \u0130n\u015faat s\u00f6zle\u015fmelerinde teslim, y\u00fcklenici taraf\u0131ndan eserin tamamland\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a veya z\u0131mni olarak i\u015f sahibine bildirilmesi yoluyla ger\u00e7ekle\u015fir. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yan\u0131nda taraflar s\u00f6zle\u015fme serbestisi kapsam\u0131nda teslimin ger\u00e7ekle\u015fmesini farkl\u0131 \u015fartlara ba\u011flayabilirler.<\/p>\n
Y\u00fcklenicinin imal etti\u011fi in\u015faat\u0131 teslim zaman\u0131 s\u00f6zle\u015fmede taraflarca kararla\u015ft\u0131r\u0131labilir. Bununla beraber taraflar belirli bir tarihi veya bir takvim g\u00fcn\u00fcn\u00fc g\u00f6stererek s\u00fcreyi belirleyebilece\u011fi gibi bir s\u00fcre tayin edip en ge\u00e7 bu s\u00fcrenin sonunda teslim yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rebilirler. Teslim tarihi belirlenmemi\u015fse taraflar\u0131n deneyimli bir uzman\u0131n zaman\u0131nda ba\u015flay\u0131p ola\u011fan \u00e7al\u0131\u015fma g\u00fcc\u00fcyle ne kadar zamanda bitirebilece\u011fi esas al\u0131narak yap\u0131lacak de\u011ferlendirme ile belirlenir.<\/p>\n
T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu d\u00fczenlemesinde y\u00fcklenicinin borcunu ifada temerr\u00fcde d\u00fc\u015fmesine ili\u015fkin \u00f6zel bir d\u00fczenleme bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan genel d\u00fczenleme mahiyetindeki iki tarafa bor\u00e7 y\u00fckleyen s\u00f6zle\u015fmelerde temerr\u00fcde ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler uygulama alan\u0131 bulmaktad\u0131r. Yani m\u00fcteahhidin eseri teslim borcunda temerr\u00fcde d\u00fc\u015fmesi i\u00e7in teslim tarihi gelmesine ra\u011fmen y\u00fcklenicinin objektif olarak y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ayk\u0131r\u0131 bi\u00e7imde eseri tamamlamam\u0131\u015f veya tamamlad\u0131\u011f\u0131 eseri teslim etmemi\u015f olmal\u0131d\u0131r. T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu genel h\u00fck\u00fcmlerde d\u00fczenlenen haklar\u0131n yan\u0131nda taraflar s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde, taraflardan birinin s\u00f6zle\u015fmedeki bor\u00e7lara ayk\u0131r\u0131 davranmas\u0131na sonu\u00e7lar ba\u011flayabilmektedir.Bu anlamda olmak \u00fczere s\u00f6zle\u015fmelere konulan ceza ko\u015fulu kay\u0131tlar\u0131 ile taraflar birbirlerini s\u00f6zle\u015fmedeki edimler ifa konusunda manevi bask\u0131 alt\u0131na almaktad\u0131r.<\/p>\n
\u0130n\u015faat s\u00f6zle\u015fmeerinde y\u00fcklenicinin i\u015fi zaman\u0131nda bitirip teslimi ger\u00e7ekle\u015ftirmesi i\u015f sahibi a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz eder. Bu sebeple di\u011fer \u00f6zel hukuk s\u00f6zle\u015fmelerinde oldu\u011fu gibi in\u015faat s\u00f6zle\u015fmelerinde de, i\u015fin zaman\u0131nda teslimi konusunda bir teminat ve y\u00fcklenici \u00fczerinde manevi bir bask\u0131 arac\u0131 olarak ceza ko\u015fulu kay\u0131tlar\u0131na yer verilmektedir.<\/p>\n
\u0130n\u015faat s\u00f6zle\u015fmelerinde ceza ko\u015fulu talep edilebilmesi i\u00e7in yukar\u0131daki a\u00e7\u0131klamalar\u0131m\u0131zla paralel olmak \u00fczere;<\/p>\n
– \u00f6ncelikle ge\u00e7erli bir ceza ko\u015fulu anla\u015fmas\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131,<\/p>\n
-ikincil olarak bir as\u0131l borcun yani ihlali halinde ceza ko\u015fulunun do\u011faca\u011f\u0131 ve ceza ko\u015fuluna feri nitelik veren bir as\u0131l borcun varl\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
-\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak da kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bulunan ceza ko\u015fulunun ekonomik bir de\u011fer ta\u015f\u0131mas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u0130n\u015faat s\u00f6zle\u015fmesinin taraflar\u0131 akdettikleri s\u00f6zle\u015fmede ceza ko\u015fulunun hangi t\u00fcr\u00fcn\u00fc kararla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a yazmam\u0131\u015f olabilirler. B\u00f6yle bir durumda taraf iradeleri ve ceza ko\u015fulunun s\u00f6zle\u015fmenin hangi t\u00fcrden bir ihlali s\u00f6z konusu oldu\u011funda do\u011faca\u011f\u0131 hususlar\u0131 \u00f6nem arz edecektir.<\/p>\n
\u0130n\u015faat s\u00f6zle\u015fmesinde eserin s\u00f6zle\u015fmede belirtilen niteliklere uygun olarak teslim edilmemesi halinde ceza ko\u015fulunun \u00f6denmesi kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ise burada bir se\u00e7imlik ceza ko\u015fulu var demektir.\u00a0 O halde eserin s\u00f6zle\u015fmede belirtilen niteliklere uygun olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esine dayanan ceza ko\u015fulu talepleri se\u00e7imlik ceza ko\u015fulu niteli\u011finde kabul edilecektir. Ayr\u0131ca se\u00e7imlik ceza ko\u015fuluna ili\u015fkin kanuni d\u00fczenleme olan TBK md.179\/1 gere\u011fince ceza ko\u015fulu anla\u015fmas\u0131 as\u0131l s\u00f6zle\u015fmeden do\u011fan edimin tam ve gere\u011fi gibi ifas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya y\u00f6nelik olarak yap\u0131lm\u0131\u015f ise s\u00f6zle\u015fmede aksi kararla\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131k\u00e7a ya s\u00f6zle\u015fmenin ifas\u0131n\u0131 ya da ceza ko\u015fulunu talep edebilecektir.<\/p>\n
\u0130n\u015faat S\u00f6zle\u015fmelerinde y\u00fcklenicinin eseri teslim zaman\u0131na riayet etmesini sa\u011flamak amac\u0131yla ifa ile birlikte talep edilebilen ceza ko\u015fulu kay\u0131tlar\u0131na s\u0131kl\u0131kla yer verilmektedir. \u00d6zellikle arsa pay\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 in\u015faat yap\u0131m s\u00f6zle\u015fmelerinde gecikmelerin ya\u015famas\u0131n\u0131 engellemek ad\u0131na ifa ile birlikte talep edilebilen ceza ko\u015fulu kay\u0131tlar\u0131na yer verilmektedir.\u00a0S\u00f6zle\u015fmede kararla\u015ft\u0131r\u0131lan ceza ko\u015fulunun miktar\u0131, s\u00f6zle\u015fmede kullan\u0131lan ifadeler, s\u00f6zle\u015fmenin niteli\u011fi, ceza ko\u015fulunun s\u00f6zle\u015fmenin belirli yer ve zamanda ifas\u0131 i\u00e7in kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, ceza ko\u015fulunun amac\u0131, ceza ko\u015fulunun ifaya eklenen ceza ko\u015fulu oldu\u011funa i\u015faret eder.\u00a0 Bu anlamda y\u00fcksek ceza ko\u015fulu kay\u0131tlar\u0131, gecikilen her g\u00fcn i\u00e7in i\u015f sahibinin y\u00fckleniciden belirli bir miktar para talep edebilme imkan\u0131 veren ceza ko\u015fulu kay\u0131tlar\u0131 ifa ile beraber talep edilebilen ceza ko\u015fulu kayd\u0131 niteli\u011findedir.<\/p>\n
D\u00f6nme cezas\u0131n\u0131 \u00f6deyerek s\u00f6zle\u015fmeden d\u00f6nme hakk\u0131n\u0131 elde eden bor\u00e7lu borcunu ifa y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden kurtulmaktad\u0131r. \u0130n\u015faat S\u00f6zle\u015fmelerine konulacak d\u00f6nme ceza ko\u015fulu kay\u0131tlar\u0131 ile y\u00fcklenici veya i\u015f sahibi kararla\u015ft\u0131r\u0131lan bedeli \u00f6deyerek s\u00f6zle\u015fmesel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinden kurtulabileceklerdir.<\/p>\n
Ceza ko\u015fulu, as\u0131l bor\u00e7 olarak nitelendirilen bir borcun hi\u00e7 ya da gere\u011fi gibi yerine getirilmemesi halinde alacakl\u0131n\u0131n bor\u00e7luya \u00f6demeyi vaad etti\u011fi ekonomik de\u011feri haiz hukuki muamele ile belirlenmi\u015f bir edimdir. TBK md. 179-182. maddeleri aras\u0131nda d\u00fczenlenmektedir.<\/p>\n
Ceza ko\u015fulundan bahsedebilmek i\u00e7in her \u015feyden \u00f6nce as\u0131l borcun varl\u0131\u011f\u0131 ile beraber bu as\u0131l borca ba\u011fl\u0131 bir ekonomik de\u011fer ta\u015f\u0131yan ceza ko\u015fulu anla\u015fmas\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 gereklidir.<\/p>\n
T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nda \u00fc\u00e7 \u00e7e\u015fit ceza ko\u015fulundan bahsedilmektedir. Bunlardan ilki alacakl\u0131ya aynen ifa veya ceza ko\u015fulundan birini se\u00e7me yetkisi veren se\u00e7imlik ceza ko\u015fulu, ikincisi hem aynen ifay\u0131 hem de ceza ko\u015fulunu talep hakk\u0131 veren aynen ifa ile beraber talep edilebilen ceza ko\u015fulu ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise kararla\u015ft\u0131r\u0131lan ceza ko\u015fulunu \u00f6deyerek s\u00f6zle\u015fmeden d\u00f6nme yetkisi veren d\u00f6nme ceza ko\u015fuludur.<\/p>\n
\u0130n\u015faat s\u00f6zle\u015fmesi y\u00fcklenicinin, i\u015f sahibinin \u00f6demeyi bor\u00e7land\u0131\u011f\u0131 bir bedel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ta\u015f\u0131nmaz bir yap\u0131 eseri meydana getirip, bunu teslim etmeyi bor\u00e7land\u0131\u011f\u0131 bir i\u015f g\u00f6rme s\u00f6zle\u015fmesidir. \u0130n\u015faat s\u00f6zle\u015fmelerinde taraf bor\u00e7lar\u0131ndan belki de en \u00f6nemlisi eserin s\u00f6zle\u015fmede kararla\u015ft\u0131r\u0131lan niteliklere uygun bir \u015fekilde ve kararla\u015ft\u0131r\u0131lan yer zamanda teslimidir. Taraflar bu menfaatlerini koruma ama\u00e7l\u0131 olarak T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nda kendilerine tan\u0131nan ceza ko\u015fulu kararla\u015ft\u0131rma hakk\u0131ndan yararlanabilmektedirler. Bu sayede \u00f6zellikle i\u015f sahibinin eseri zaman\u0131nda tesell\u00fcm etmedeki menfaati korunmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130n\u015faat s\u00f6zle\u015fmesinde taraflar y\u00fcklenici (m\u00fcteahhit) ve i\u015f sahibi (genellikle arsa sahibi), kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 birtak\u0131m edimlerin yerine getirilmesi konusunda bir anla\u015fmaya varmaktad\u0131rlar. Bu anla\u015fmayla y\u00fcklenici; in\u015fa eserini meydana getirme, ve teslim, in\u015fa eserini yaparken \u00f6zen g\u00f6sterme ve sadakat borcu bulunmaktad\u0131r. Bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda \u0130\u015f sahibinin s\u00f6zle\u015fmede kararla\u015ft\u0131r\u0131lan ve in\u015faat s\u00f6zle\u015fmesinin zorunlu unsuru olan \u00fccretin \u00f6denmesidir. 1. \u0130n\u015faat S\u00f6zle\u015fmesinde […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":4046,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[36],"tags":[175,178,176,177],"class_list":["post-4045","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-borclar-hukuku","tag-insaat-sozlesmeleri","tag-insaat-sozlesmeleri-temerrut","tag-insaat-sozlesmelerinde-borclar","tag-insaat-sozlesmesi-cezai-sart"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4045","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4045"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4045\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4047,"href":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4045\/revisions\/4047"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4046"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4045"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4045"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4045"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}