{"id":3748,"date":"2021-07-19T22:25:52","date_gmt":"2021-07-19T22:25:52","guid":{"rendered":"https:\/\/galahukuk.com\/?p=3748"},"modified":"2021-07-22T14:37:11","modified_gmt":"2021-07-22T14:37:11","slug":"hukuk-davalarinda-basit-yargilama-usulu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/hukuk-davalarinda-basit-yargilama-usulu\/","title":{"rendered":"Hukuk Davalar\u0131nda Basit Yarg\u0131lama Usul\u00fc"},"content":{"rendered":"

<\/a><\/a><\/a>G\u0130R\u0130\u015e<\/span>\u00a0<\/strong><\/h3>\n

6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun1<\/sup> (HMK) y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinin ard\u0131ndan 1086 say\u0131l\u0131 Hukuk Usul\u00fc Muhakemeleri Kanunu\u2019nda2<\/sup> (HUMK) d\u00fczenlenen yarg\u0131lama usulleri d\u00f6rt farkl\u0131 \u015fekilden ikiye indirilmi\u015f ve medeni yarg\u0131lama hukukuna ait temel yarg\u0131lama usul\u00fc olarak \u201cyaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lama usul\u00fc\u201d benimsenmi\u015ftir. Yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lama usul\u00fcn\u00fcn kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan hususlarda ise uygulanacak usul \u201cbasit yarg\u0131lama\u201d olarak kabul edilmi\u015ftir. Bu de\u011fi\u015fiklikten \u00f6nceki 1086 say\u0131l\u0131 Kanun d\u00f6neminde yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz yarg\u0131lama usullerine ek olarak s\u00f6zl\u00fc ve seri yarg\u0131lama usulleri de d\u00fczenlenmekteydi. Di\u011fer kanunlar\u0131n seri ya da s\u00f6zl\u00fc yarg\u0131lama usul\u00fcne at\u0131f yapmas\u0131 durumunda ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 muhtemelen uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ise HMK m. 447\u2019de d\u00fczenlenmi\u015f olup bu d\u00fczenlemeye g\u00f6re b\u00f6yle bir durumda basit yarg\u0131lama usul\u00fc hakk\u0131ndaki h\u00fck\u00fcmlerin ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131n\u0131 belirtilmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin i\u015f mahkemelerinde g\u00f6r\u00fclen davsalarda s\u00f6zl\u00fc ve seri yarg\u0131lama usul\u00fc benimsenirken 6100 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden sonra s\u00f6z konusu davalar basit usulle g\u00f6r\u00fclmeye devam etmi\u015ftir.<\/p>\n

Basit yarg\u0131lama usul\u00fc, HMK\u2019n\u0131n 316. ve 322. maddelerinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu d\u00fczenlemelere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda basit yarg\u0131lama usul\u00fcne tabi dava ve i\u015fler, dilek\u00e7elerin verilmesi, delillerin ikamesi, iddia ve savunman\u0131n geni\u015fletilmesi ya da de\u011fi\u015ftirilmesine ili\u015fkin hususlar, \u00f6n inceleme ve tahkikat a\u015famas\u0131, mahkemenin h\u00fckm\u00fc ve h\u00fck\u00fcm olarak bir tasnif yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lama usul\u00fc ise HMK m. 118 \u2013 186\u2019da d\u00fczenlenmi\u015f olup, kanun koyucunun esas yarg\u0131lama usul\u00fc olarak yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lamay\u0131 benimsemesi nedeniyle daha detayl\u0131 d\u00fczenlemeler yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

Bu \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n temel konusu basit yarg\u0131lama oldu\u011fundan yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lama hakk\u0131ndaki esaslar kapsam d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131larak okuyucunun dikkatinin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011flamda \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda ilk olarak basit yarg\u0131laman\u0131n ne oldu\u011fu ve uygulanaca\u011f\u0131 dava ve i\u015fler \u00fczerinde durulacak, ard\u0131ndan yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lama ile temel farkl\u0131l\u0131klar\u0131 mukayese edilecek ve son olarak da uygulamadaki problemler ve di\u011fer hususlara de\u011finilerek \u00e7al\u0131\u015fma tamamlanacakt\u0131r.<\/p>\n

<\/a><\/a><\/a>I. BAS\u0130T YARGILAMA USUL\u00dcNE GENEL BAKI\u015e<\/h3>\n

\u00a0<\/strong><\/a><\/a>A. Basit Yarg\u0131lama Usul\u00fcn\u00fcn Medeni Usul Hukuku Ba\u011flam\u0131nda \u0130ncelenmesi<\/h4>\n

T\u00fcrk hukuk sistemi vak\u0131alara dayanan bir usul benimsedi\u011finden h\u00e2kimin yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lama usul\u00fcn\u00fcn ge\u00e7erli oldu\u011fu davalarda h\u00fck\u00fcm tesis edebilmesi i\u00e7in uyu\u015fmazl\u0131k konusuna ili\u015fkin her vak\u0131ay\u0131 ve hukuki ihtilaflar\u0131 en ince ayr\u0131nt\u0131s\u0131na kadar incelemesi gerekmektedir3<\/sup>. Bu nedenle de yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131laman\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131 davalar i\u015fin niteli\u011fi gere\u011fi daha uzun s\u00fcrmektedir. Her hukuki ihtilaf ise yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lamadaki kadar detayl\u0131 bir dava s\u00fcrecine ihtiya\u00e7 duymamaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin taraflar\u0131n dava ve cevap dilek\u00e7esi vermeleri durumunda maddi ger\u00e7ek ayd\u0131nlat\u0131labiliyor ve yarg\u0131lamaya ge\u00e7ilebiliyorsa cevaba cevap (replik) ve cevaba cevaba cevap (d\u00fcplik) dilek\u00e7elerinin verilmesi i\u00e7in taraflara s\u00fcre tan\u0131mak gereksizdir. Di\u011fer bir ifadeyle ihtilaf\u0131n niteli\u011fi gere\u011fi her zaman yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lama kadar kompleks bir sisteme ihtiya\u00e7 duyulmamaktad\u0131r. Kanun koyucu da t\u00fcm bu gerek\u00e7elerden yola \u00e7\u0131karak yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lama usul\u00fcnden farkl\u0131 ve nispeten daha h\u0131zl\u0131 bir sistem getirerek basit yarg\u0131lama usul\u00fcn\u00fc HMK\u2019da h\u00fck\u00fcm alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. Netice itibariyle, kanun koyucusunun iradesinin basit yarg\u0131lamada \u00f6n inceleme ve tahkikat a\u015famas\u0131n\u0131 basitle\u015ftirdi\u011fini s\u00f6ylememiz m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

Yarg\u0131lama \u015feklinin ad\u0131 her ne kadar \u201cbasit\u201d olarak ifade edilse de basit yarg\u0131lamaya tabi dava ve i\u015fler taraflar i\u00e7in her zaman \u201cbasit\u201d olmayabilir. Hatta bu dava ve i\u015fler taraflar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6neme sahip olabilirler. \u00d6rne\u011fin aile hukukundan kaynakl\u0131 \u00e7eki\u015fmesiz davalar, icra mahkemelerinde a\u00e7\u0131lan itiraz\u0131n iptali davalar\u0131, ortakl\u0131klar hukukuna ili\u015fkin genel kurul kararlar\u0131n\u0131n iptali davalar\u0131 gibi dava ve i\u015fler taraflar i\u00e7in basit de\u011fil, tam tersi y\u00f6nde bir o kadar \u00f6nemlidirler4<\/sup>. Burada alt\u0131n\u0131n \u00e7izilmesi gereken husus basit yarg\u0131laman\u0131n \u201cbasit davalarda\u201d izlenen basit bir metot olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Kanun koyucunun basit yarg\u0131lama usul\u00fcn\u00fc yeniden d\u00fczenlerken ki iradesi yukar\u0131da da zikretti\u011fimiz \u00fczere daha basit bir yarg\u0131lama yoluyla uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fclmesini sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n

 <\/p>\n

<\/a><\/a>B. Basit Yarg\u0131lama Usul\u00fcn\u00fcn Uygulanaca\u011f\u0131 \u0130\u015f ve Davalar<\/h4>\n

Bir davan\u0131n g\u00f6r\u00fclmesi esnas\u0131nda hangi yarg\u0131lama usul\u00fcn\u00fcn uygulanaca\u011f\u0131 uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n niteli\u011fine g\u00f6re ya da davan\u0131n g\u00f6r\u00fclece\u011fi mahkemeye g\u00f6re belirlenir5<\/sup>. Basit yarg\u0131laman\u0131n hangi dava ve i\u015flerde uygulanaca\u011f\u0131 HMK m. 316\u2019da belirtilmi\u015ftir. Bu d\u00fczenlemeye g\u00f6re basit yarg\u0131lama usul\u00fc, kanunlarda a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilenler d\u0131\u015f\u0131nda, \u015fu durumlarda uygulanacakt\u0131r:<\/p>\n

Sulh hukuk mahkemelerinin g\u00f6revine giren dava ve i\u015fler (HMK m. 316\/1-a). Do\u011frudan dosya \u00fczerinden karar vermek konusunda kanunun mahkemeye takdir hakk\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 dava ve i\u015fler6<\/sup>(HMK m. 316\/1-b). \u0130htiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti gibi ge\u00e7ici hukuki koruma talepleri ile deniz raporlar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131, dispec\u0327c\u0327i atanmas\u0131 talepleri ve bunlara kar\u015f\u0131 yap\u0131lacak olan itirazlar (HMK m. 316\/1-c). Her \u00e7e\u015fit nafaka davalar\u0131 ile velayet ve vesayete ili\u015fkin dava ve i\u015fler (HMK m.316\/1-\u00e7). Hizmet ili\u015fkisinden do\u011fan davalar (HMK m. 316\/1-d). Konkordato ve sermaye \u015firketleri veya kooperatiflerin uzla\u015fma suretiyle yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin a\u00e7\u0131lacak davalar (HMK m. 316\/1-e). Tahkim h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re, mahkemenin g\u00f6rev alan\u0131na giren dava ve i\u015fler (HMK m. 316\/1-f). Di\u011fer kanunlarda yer alan ve yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lama usul\u00fc d\u0131\u015f\u0131ndaki yarg\u0131lama usullerinin uygulanaca\u011f\u0131 belirtilen dava ve i\u015fler (HMK m. 316\/1-h).<\/p>\n

Son h\u00fck\u00fcmde ge\u00e7en di\u011fer kanunlarda yer alan d\u00fczenlemelere de\u011finmemiz gerekirse \u00f6rne\u011fin 2004 say\u0131l\u0131 \u0130cra ve \u0130flas Kanunu7<\/sup> m. 281 yarg\u0131lama usul\u00fcn\u00fc d\u00fczenlerken tasarrufun iptali davalar\u0131nda basit yarg\u0131lama usul\u00fcn\u00fcn uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 h\u00fck\u00fcm alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. Yine benzer \u015fekilde 7036 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Mahkemeleri Kanunu8<\/sup> m. 7\/1\u2019e g\u00f6re i\u015f mahkemelerinde uygulanacak usul de basit yarg\u0131lamad\u0131r.<\/p>\n

<\/a><\/a>II. BAS\u0130T YARGILAMA USUL\u00dc ve YAZILI YARGILAMA USUL\u00dc ARASINDAK\u0130 FARKLILIKLAR<\/h3>\n

<\/a><\/a>A. D\u0130LEK\u00c7ELER TEAT\u0130S\u0130 HAKKINDAK\u0130 FARKLILIKLAR<\/h4>\n

<\/a><\/a>a. Tek Dilek\u00e7e \u0130lkesi<\/h4>\n

Bilindi\u011fi \u00fczere yarg\u0131laman\u0131n yaz\u0131l\u0131 olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hallerde taraflar d\u00f6rt farkl\u0131 dilek\u00e7e verme imkan\u0131na sahiptirler. Dava dilek\u00e7esinin verilmesinin ard\u0131ndan daval\u0131, cevap dilek\u00e7esini verir. Davac\u0131, cevap dilek\u00e7esinin kendisine tebli\u011finden itibaren iki hafta i\u00e7inde cevaba cevap dilek\u00e7esi; daval\u0131 da davac\u0131n\u0131n cevab\u0131n\u0131n kendisine tebli\u011finden itibaren iki hafta i\u00e7inde ikinci cevap dilek\u00e7esi verebilir (HMK m. 136\/1). Basit yarg\u0131lamada ise HMK m. 317\/3 uyar\u0131nca taraflar cevaba cevap ve ikinci cevap dilek\u00e7esini veremezler. Bu h\u00fck\u00fcm emredici nitelikte oldu\u011fundan aksinin kararla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. H\u00fckm\u00fcn gerek\u00e7esine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kanun koyucunun dilek\u00e7eler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu \u015fekilde bir s\u0131n\u0131rland\u0131rma yapm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n amac\u0131n\u0131n basit yarg\u0131lama usul\u00fcne tabi davalar\u0131n daha k\u0131sa s\u00fcrede sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir9<\/sup>.<\/p>\n

<\/a><\/a>b. Cevap Dilek\u00e7esi \u0130\u00e7in Verilecek S\u00fcre<\/h4>\n

Davac\u0131ya cevap dilek\u00e7esini sunmas\u0131 i\u00e7in verilen s\u00fcre HMK m. 317 h\u00fckm\u00fcnce iki hafta olup bu s\u00fcre durum ve ko\u015fullara g\u00f6re uzat\u0131labilir. E\u011fer ki dilek\u00e7enin belirtilen iki haftal\u0131k s\u00fcre i\u00e7erisinde haz\u0131rlan\u0131p sunulmas\u0131 davan\u0131n niteli\u011fine g\u00f6re \u00e7ok zor ise daval\u0131n\u0131n talebi \u00fczerine mahkeme bir defaya mahsus olmak \u00fczere iki haftaya kadar ek s\u00fcre verebilir. Buruda \u00fczerinde durmam\u0131z gereken husus bu h\u00fckm\u00fcn 22.07.2020 tarih ve 7251 say\u0131l\u0131 Kanunla10<\/sup> de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Hen\u00fcz yeni say\u0131labilecek bir de\u011fi\u015fiklik s\u00f6z konusu oldu\u011fu i\u00e7in eski kanun maddesi ve yeni kanun maddesini mukayese etmeyi uygun g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n
7251 Say\u0131l\u0131 Kanun \u00d6ncesi Metin<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Dilek\u00e7elerin verilmesi<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

MADDE 317<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

(1) Dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve davaya cevap verilmesi dilek\u00e7e ile olur.<\/p>\n

 <\/p>\n

(2) Cevap s\u00fcresi, dava dilek\u00e7esinin daval\u0131ya tebli\u011finden itibaren iki haftad\u0131r. Ancak mahkeme durum ve ko\u015fullara g\u00f6re cevap dilek\u00e7esinin bu s\u00fcre i\u00e7inde haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n \u00e7ok zor yahut imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011fu durumlarda, yine bu s\u00fcre zarf\u0131nda mahkemeye ba\u015fvuran daval\u0131ya, bir defaya mahsus ve iki haftay\u0131 ge\u00e7memek \u00fczere ek bir s\u00fcre verebilir. Ek cevap s\u00fcresi talebi hakk\u0131nda verilen karar taraflara derh\u00e2l bildirilir.<\/p>\n

 <\/p>\n

(3) Taraflar cevaba cevap ve ikinci cevap dilek\u00e7esi veremezler.<\/p>\n

 <\/p>\n

(4) Dava ve cevap dilek\u00e7eleri y\u00f6netmelikte belirlenecek formun doldurulmas\u0131 suretiyle de verilebilir.<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/td>\n

7251 Say\u0131l\u0131 Kanun Sonras\u0131 Metin<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Dilek\u00e7elerin verilmesi<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

MADDE 317<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

(<\/strong>1) Dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve davaya cevap verilmesi dilek\u00e7e ile olur.<\/p>\n

 <\/p>\n

(2) Cevap s\u00fcresi, dava dilek\u00e7esinin daval\u0131ya tebli\u011finden itibaren iki haftad\u0131r. Ancak<\/p>\n

mahkeme durum ve ko\u015fullara g\u00f6re cevap dilek\u00e7esinin bu s\u00fcre i\u00e7inde haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n \u00e7ok zor yahut imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011fu durumlarda, yine bu s\u00fcre zarf\u0131nda mahkemeye ba\u015fvuran daval\u0131ya, cevap s\u00fcresinin bitiminden itibaren i\u015flemeye ba\u015flamak,<\/strong> bir defaya mahsus olmak ve iki haftay\u0131 ge\u00e7memek \u00fczere ek bir s\u00fcre verebilir. Ek cevap s\u00fcresi talebi hakk\u0131nda verilen karar taraflara derhal bildirilir.<\/p>\n

 <\/p>\n

(3) Taraflar cevaba cevap ve ikinci cevap dilek\u00e7esi veremezler.<\/p>\n

 <\/p>\n

(4) Dava ve cevap dilek\u00e7eleri y\u00f6netmelikte belirlenecek formun doldurulmas\u0131 suretiyle de verilebilir.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

 <\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere yap\u0131lan bu de\u011fi\u015fikli\u011fin sebebi verilecek ek s\u00fcrenin ne zaman ba\u015flayaca\u011f\u0131 hususundaki teredd\u00fct ve farkl\u0131 uygulamalar\u0131 gidererek yeknesakl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. 7251 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesiyle beraber yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lama usul\u00fcne ili\u015fkin olarak HMK m. 127\u2019de de benzer bir de\u011fi\u015fiklik yap\u0131larak s\u00fcrenin ne zaman ba\u015flayaca\u011f\u0131 net olarak belirtilmi\u015ftir. HMK m. 317\u2019de yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikte bu de\u011fi\u015fikli\u011fe paralel olarak getirilmi\u015ftir11<\/sup>.<\/p>\n

<\/a><\/a>B. \u0130DD\u0130A VE SAVUNMANIN GEN\u0130\u015eLET\u0130LMES\u0130 VEYA DE\u011e\u0130\u015eT\u0130R\u0130LMES\u0130 YASA\u011eI BA\u011eLAMINDAK\u0130 FARKLILIKLAR<\/h4>\n

Medeni usul hukukunun ilkelerinden birisi de \u201cteksif\u201d ilkesidir. Bu ilke, yarg\u0131laman\u0131n belirli bir sistematik i\u00e7erisinde y\u00fcr\u00fct\u00fclebilmesi i\u00e7in taraflar\u0131n iddia ve savunmalar\u0131n\u0131 yarg\u0131laman\u0131n belirli bir a\u015famas\u0131na kadar ileri s\u00fcrebilmesini d\u00fczenler. \u0130ddia ve savunman\u0131n geni\u015fletilmesi veya de\u011fi\u015ftirilmesi de bu ilke gere\u011fince kanun koyucu taraf\u0131ndan \u201c\u0130ddia ve savunman\u0131n geni\u015fletilmesi veya de\u011fi\u015ftirilmesi\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00fczenlemeye g\u00f6re taraflar belli bir a\u015famadan sonra iddia ve savunmalar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiremezler ya da geni\u015fletemezler. Taraflar\u0131n iddia ve savunmalar\u0131n\u0131 yarg\u0131laman\u0131n her a\u015famas\u0131nda s\u0131n\u0131rs\u0131zca de\u011fi\u015ftirebilmesi, h\u00e2kim taraf\u0131ndan s\u00f6z konusu vak\u0131alar hakk\u0131nda yeniden bir inceleme ve de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirece\u011finden b\u00f6yle bir durumda yarg\u0131laman\u0131n sona ermesi neredeyse imk\u00e2ns\u0131z bir hale gelirdi ki bu usul ekonomisi ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na ters d\u00fc\u015fen bir durum olurdu.<\/p>\n

Yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lama usul\u00fcne ili\u015fkin d\u00fczenlemeyi yapan HMK m. 141\u2019de iddia ve savunman\u0131n geni\u015fletilmesi ya da de\u011fi\u015ftirilmesi hususu d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu d\u00fczenlemeye g\u00f6re taraflar dilek\u00e7eler a\u015famas\u0131n\u0131n sona ermesinin ard\u0131ndan (dava dilek\u00e7esi, cevap dilek\u00e7esi, cevaba cevap dilek\u00e7esi, son cevap dilek\u00e7esi) iddia ve savunmalar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiremeyecek yahut geni\u015fletemeyecektirler. Bu a\u015famada 7251 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un bu maddede yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fe de k\u0131saca de\u011finmeyi uygun g\u00f6r\u00fcyoruz. S\u00f6z konusu de\u011fi\u015fiklikten \u00f6nce \u00f6n inceleme duru\u015fmas\u0131na kat\u0131lmayan taraf\u0131n yoklu\u011funda kar\u015f\u0131 taraf onun muvafakati olmasa dahi iddia veya savunmas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirebilmekte ya da geni\u015fletebilmekteydi. Ancak 7251 say\u0131l\u0131 Kanunla beraber bu h\u00fckm\u00fcn \u201csilahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi\u201d ilkesi ile ba\u011fda\u015fmayaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f olacak ki \u0131slah ya da kar\u015f\u0131 taraf\u0131n muvafakati olmadan iddia veya savunman\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi ya da geni\u015fletilmesine izin verilmemi\u015ftir.<\/p>\n

Basit yarg\u0131lama usul\u00fcn\u00fcn uyguland\u0131\u011f\u0131 yarg\u0131lamalarda savunma ya da iddian\u0131n geni\u015fletilmesi veya de\u011fi\u015ftirilmesine ili\u015fkin d\u00fczenleme HMK m. 319\u2019da d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu d\u00fczenlemeye g\u00f6re iddian\u0131n geni\u015fletilmesi ya da de\u011fi\u015ftirilmesi yasa\u011f\u0131 dava dilek\u00e7esinin verilmesiyle; savunman\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi ya da geni\u015fletilmesi yasa\u011f\u0131ysa cevap dilek\u00e7esinin verilmesiyle ba\u015flayacakt\u0131r.<\/p>\n

Bu d\u00fczenleme hak kayb\u0131na u\u011framamak bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Uygulamada \u00f6zellikle zamana\u015f\u0131m\u0131na ili\u015fkin definin dava ya da dava dilek\u00e7esinde ileriye s\u00fcr\u00fclmeyi unutuldu\u011fu bu nedenle de HMK m. \u00a0319\u2019daki yasakla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, hak kayb\u0131n\u0131 engelleyebilmek ve ilgili yasa\u011fa tak\u0131lmamak i\u00e7in sadece bir kez kullan\u0131labilen \u0131slah hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Yarg\u0131tay bir karar\u0131nda \u201cS\u00f6zl\u00fc yarg\u0131lama usul\u00fcn\u00fcn uyguland\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde zamana\u015f\u0131m\u0131 def\u2019i ilk oturuma kadar ve en ge\u00e7 ilk oturumda yap\u0131labilir. Ancak 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte oldu\u011fu d\u00f6nemde 319\u2019uncu madde h\u00fckm\u00fc uyar\u0131nca savunman\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi yasa\u011f\u0131 cevap dilek\u00e7esinin verilmesiyle ba\u015flayaca\u011f\u0131ndan, zamana\u015f\u0131m\u0131 defi cevap dilek\u00e7esi ile ileri s\u00fcr\u00fclmelidir. 01.10.2011 tarihinden sonraki d\u00f6nemde ilk oturuma kadar zamana\u015f\u0131m\u0131 definin iler s\u00fcr\u00fclmesi ve hatta ilk oturumda s\u00f6zl\u00fc olarak bildirilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir12<\/sup>.\u201d<\/em>\u0130fadelerini kullanarak basit yarg\u0131laman\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131 durumlarda HMK m. 319\u2019un uygulama alan\u0131 bulaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/p>\n

Bu \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n konusu olmamakla beraber yeri geldi\u011fi i\u00e7in \u0131slah kurumuna da k\u0131saca de\u011finmeyi uygun g\u00f6r\u00fcyoruz. \u0130ddia veya savunman\u0131n geni\u015fletilmesi ya da de\u011fi\u015ftirilmesi yasa\u011f\u0131n\u0131n istisnalar\u0131ndan birisi de \u0131slaht\u0131r. Basit yarg\u0131lama usul\u00fcne ili\u015fkin davalarda savunma ya da iddian\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi ya da geni\u015fletilmesi yasa\u011f\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu oldu\u011fu hallerde bir sefere mahsus olmak \u00fczere \u0131slah yap\u0131labilir. Burada unutulmamas\u0131 gereken husus HMK m. 179 uyar\u0131nca yap\u0131lan \u0131slah\u0131n, \u0131slah edilen \u015feylere ili\u015fkin yap\u0131lan \u00f6nceki usuli i\u015flemlerin yap\u0131lmam\u0131\u015f say\u0131laca\u011f\u0131d\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle \u0131slah kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan vak\u0131alar i\u00e7in bir de\u011fi\u015fiklik olmaz.<\/p>\n

Yukar\u0131da \u0131slaha ili\u015fkin yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131klamalar HMK m. 319 gere\u011fince \u00f6nemlidir. \u00d6rne\u011fin miktar y\u00f6n\u00fcnden \u0131slah yap\u0131l\u0131rken e\u011fer ki savuma ya da iddiada da eklenilecek yahut de\u011fi\u015ftirilecek hususlar varsa bunlar\u0131n \u0131slah kapsam\u0131na al\u0131nmas\u0131 hak kayb\u0131 ya\u015fanmamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Yarg\u0131tay da bir karar\u0131nda \u201c6100 Say\u0131l\u0131 HMK’nun 319. Maddesine 6100 Say\u0131l\u0131 HMK’nun 319. maddesine g\u00f6re, basit yarg\u0131lama usul\u00fcne tabi dava ve i\u015flerde iddian\u0131n geni\u015fletilmesi veya de\u011fi\u015ftirilmesi yasa\u011f\u0131 davan\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 ile ba\u015flar. Somut olayda, daval\u0131 taraf\u0131n, iddian\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesine a\u00e7\u0131k\u00e7a muvafakat etmedi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Davac\u0131 taraf\u0131nda 11.03.2014 tarihli \u0131slah dilek\u00e7esinde sadece miktar y\u00f6n\u00fcnden davas\u0131n\u0131 \u0131slah etti\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, davac\u0131n\u0131n savunmas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmesinin hukuki bir dayana\u011f\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131r13<\/sup>.\u201d <\/em>ifadelerini kullanarak \u0131slah dilek\u00e7esinde yer almayan vak\u0131alar\u0131n \u0131slaha konu olamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/p>\n

 <\/p>\n

<\/a><\/a>C. DEL\u0130LLER\u0130N \u0130LER\u0130 S\u00dcR\u00dcLMES\u0130 A\u00c7ISINDAN FARKLILIKLAR<\/h4>\n

7251 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden \u00f6nce yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lama usul\u00fcn\u00fcn s\u00f6z konusu oldu\u011fu hallerde taraflar, dilek\u00e7elerinde belirttikleri ancak hen\u00fcz sunmad\u0131klar\u0131 delillerin getirtilebilmesi amac\u0131yla \u00f6n inceleme duru\u015fmas\u0131nda iki haftal\u0131k kesin s\u00fcre alabilmekteydiler. S\u00f6z konusu kanunun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinin ard\u0131ndan bu h\u00fck\u00fcm de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir. Yeni de\u011fi\u015fiklikle beraber taraflar\u0131n t\u00fcm delillerini \u00f6n inceleme duru\u015fmas\u0131ndan \u00f6nce sunmalar\u0131 gerekmektedir. S\u00f6z konusu olan iki haftal\u0131k kesin s\u00fcre HMK m. 139\u2019da belirtilen \u00f6n inceleme duru\u015fmas\u0131 davetiyesinde ihtaratl\u0131 olarak yer alacakt\u0131r. Bu nedenle de HMK m. 140 uyar\u0131nca taraflar\u0131n HMK m. 139\u2019a g\u00f6re yap\u0131lan ihtara ra\u011fmen dilek\u00e7elerindeki belgeleri sunmamalar\u0131 veya getirtilmesi i\u00e7in gereken a\u00e7\u0131klamay\u0131 yapmayan taraf\u0131n bu delillere dayanmaktan vazge\u00e7tikleri kabul edilecektir.<\/p>\n

Basit yarg\u0131laman\u0131n amac\u0131 yarg\u0131lama a\u015famalar\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rarak davay\u0131 olabildi\u011fince \u00e7abuk bitirmek oldu\u011fundan delillerin ikamesi de bir s\u00fcre s\u0131n\u0131r\u0131na tabi tutulmu\u015ftur14<\/sup>. HMK m. 318\u2019e g\u00f6re taraflar verecekleri dilek\u00e7elerde t\u00fcm delillerini a\u00e7\u0131k\u00e7a ve hangi vak\u0131an\u0131n delili oldu\u011funu belirtmek suretiyle ellerinde bulunan delillerini dilek\u00e7elerine eklemek ve ba\u015fka yerden gelecek bilgi ve dosyalar i\u00e7in de gereken bilgileri sa\u011flamak zorundad\u0131rlar.<\/p>\n

Yukar\u0131da a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fczere yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lamada delillerin ikamesi i\u00e7in son olarak HMK m. 139 uyar\u0131nca yap\u0131lacak ihtarca iki haftal\u0131k kesin s\u00fcre s\u00f6z konusuyken basit yarg\u0131lamada delillerin dava ya da cevap dilek\u00e7esinde sunulmas\u0131 gerekmektedir. Aksi takdirde bu delile dayan\u0131lmaktan vazge\u00e7ildi\u011fi kabul edilecektir. Yarg\u0131tay da bir karar\u0131nda \u201c6100 Say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 317\/2. maddesine g\u00f6re basit yarg\u0131lama usul\u00fcnde cevap s\u00fcresi dava dilek\u00e7esinin tebli\u011finden itibaren iki haftad\u0131r. Ancak durum ve ko\u015fullara g\u00f6re cevap dilek\u00e7esinin bu s\u00fcre i\u00e7erisinde haz\u0131rlanmas\u0131 \u00e7ok zor veya imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011fu durumlarda ba\u015fvuran daval\u0131ya mahkemece iki haftay\u0131 ge\u00e7memek \u00fczere ek s\u00fcre verilebilecektir. Ayn\u0131 Kanun`un \u201cDelillerin \u0130kamesi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 318. maddesinde ise taraflar\u0131n dilek\u00e7eleriyle birlikte t\u00fcm delillerini a\u00e7\u0131k\u00e7a ve hangi vak\u0131an\u0131n delili oldu\u011funu da belirterek bildirmek; ellerinde bulunan delillerini dilek\u00e7elerine eklemek ve ba\u015fka yerlerden getirilecek belge ve dosyalar i\u00e7in de bunlar\u0131n bulunabilmesini sa\u011flayan bilgilere dilek\u00e7elerinde yer vermek zorunda olduklar\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n

Daval\u0131 dava dilek\u00e7esinin tebli\u011finden itibaren iki haftal\u0131k s\u00fcre i\u00e7erisinde cevap dilek\u00e7esini sunmad\u0131\u011f\u0131 gibi delillerini de bildirmemi\u015ftir. Ayr\u0131ca daval\u0131n\u0131n cevap s\u00fcresinin uzat\u0131lmas\u0131 noktas\u0131nda bir talebi de bulunmamaktad\u0131r. Daval\u0131 cevap dilek\u00e7esi ve delillerini iki haftal\u0131k s\u00fcre ge\u00e7tikten sonra 24.02.2016 tarihinde bildirmi\u015ftir. Davac\u0131n\u0131n s\u00fcresinde sunulmayan delillere kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k bir muvafakati bulunmamaktad\u0131r. S\u00fcresinde cevap verilmemesinin h\u00fckm\u00fc 6100 Say\u0131l\u0131 HMK`n\u0131n 322\/1 ve 128. maddeleri uyar\u0131nca davan\u0131n reddinin talep edildi\u011fi anlam\u0131na gelmekle birlikte hakk\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131r nitelikte \u00f6deme belgeleri d\u0131\u015f\u0131nda s\u00fcresinde verilmeyen ve davac\u0131 taraf\u0131n a\u00e7\u0131k muvafakati bulunmayan delillerin dikkate al\u0131nmamas\u0131 gerekir15.<\/sup>\u201d <\/em>ifadelerini kullan\u0131larak delillerin ikamesinin hangi a\u015famaya kadar yap\u0131labilece\u011fini h\u00fck\u00fcm alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n do\u011frudan do\u011fruya konusu olmamakla beraber delil konusuna gelmi\u015fken delillerin sonradan g\u00f6sterilmesine ili\u015fkin olan mevzuya de\u011finmekte yarar g\u00f6rmekteyiz. \u015e\u00f6yle ki HMK m. 145 uyar\u0131nca bir delilin sonradan ileriye s\u00fcr\u00fclmesi yarg\u0131laman\u0131n geciktirilmesi amac\u0131 ta\u015f\u0131m\u0131yorsa veya delilin ileriye s\u00fcr\u00fclmemesi taraf\u0131n kusurundan kaynaklanm\u0131yorsa bu durumda mahkeme o delillin sonradan g\u00f6sterilmesine izin verebilecektir.<\/p>\n

Yine \u00fczerinde durmam\u0131z gereken bir ba\u015fka husus da h\u00e2kimin davaya ayd\u0131nlatma \u00f6devine ili\u015fkindir. HMK m. 31 gere\u011fince h\u00e2kim, uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131n\u0131n zorunlu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlarda, maddi veya hukuki a\u00e7\u0131dan belirsiz yahut \u00e7eli\u015fkili g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hususlar hakk\u0131nda, taraflara a\u00e7\u0131klama yapt\u0131rabilir; soru sorabilir, delil g\u00f6sterilmesini isteyebilir. Bu durum da sonradan delil g\u00f6sterilmesinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu hallerden birisidir.<\/p>\n

<\/a><\/a>D. \u00d6N \u0130NCELEME DURU\u015eMASI VE TAHK\u0130KAT A\u015eAMASI A\u00c7ISINDAN FARKLILIKLAR<\/h4>\n

Dilek\u00e7eler a\u015famas\u0131n\u0131n tamamlanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan h\u00e2kim, mahkemeye sunulan belgelerden yola \u00e7\u0131karak uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n ne oldu\u011funu net olarak tespit edebilir. Sunulan belgeler ihtilaf\u0131 ayd\u0131nlat\u0131yorsa bu durumda duru\u015fma yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n dosya \u00fczerinden karar vermek m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Yarg\u0131lama s\u00fcrecinin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla getirilen \u201cbasit yarg\u0131lama usul\u00fc\u201d mahkemenin taraflar\u0131 duru\u015fmaya davet etmeksizin dosya \u00fczerinden karar verebilmesine imk\u00e2n sa\u011flamaktad\u0131r. Bu durum HMK m.320\/1\u2019de h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. HMK m.320\/1 h\u00fckm\u00fc, uygulamada \u00e7e\u015fitli tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7maktad\u0131r. Bu h\u00fckm\u00fcn \u201cadil yarg\u0131lanma hakk\u0131\u201d ve \u201chukuki dinlenilme hakk\u0131\u201dna ayk\u0131r\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. \u015eu a\u015famada bu tart\u0131\u015fmay\u0131 yeri geldi\u011fi i\u00e7in zikretmekle yetinmeyi tercih ettik. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve son b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde uygulamadaki problemleri ayr\u0131ca ele alaca\u011f\u0131z.<\/p>\n

Dosya \u00fczerinden karar verilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan hallerde mahkeme, ilk duru\u015fmada dava \u015fartlar\u0131 ve ilk itirazlarla hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcre ve zamana\u015f\u0131m\u0131 hakk\u0131nda taraflar\u0131 dinleyecek; ard\u0131ndan taraflar\u0131n iddia ve savunmalar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak \u00fczerinde anla\u015f\u0131lan ve anla\u015f\u0131lamayan konular\u0131 tek tek tespit edecektir. Bu tespitin yap\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan taraflar mahkeme taraf\u0131ndan sulhe ve arabuluculu\u011fa te\u015fvik edilecek, sulhun m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 durumda taraflar\u0131n anla\u015famad\u0131klar\u0131 hususlar\u0131n neler oldu\u011fu tutana\u011fa yaz\u0131lacak ve tahkikat bu tutanak esas al\u0131nmak suretiyle devam edecektir (HMK m. 320\/2).<\/p>\n

Bu a\u015famada yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lama usul\u00fcndeki metottan da k\u0131saca bahsetmemiz yerinde olacakt\u0131r. Yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lama usul\u00fcnde dilek\u00e7eler a\u015famas\u0131n\u0131n tamamlanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u00f6n inceleme ve \u00f6n incelemenin tamamlanmas\u0131ndan sonra da tahkikat a\u015famalar\u0131na ge\u00e7ilece\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r (HMK m. 137\/1) Ayn\u0131 maddenin ikinci f\u0131kras\u0131nda ise \u00f6n inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar al\u0131nmadan tahkikat i\u00e7in duru\u015fma g\u00fcn\u00fc verilemeyece\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r (HMK m. 137\/2).<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lamaya tabi usulde \u00f6n inceleme ve tahkikat a\u015famalar\u0131 birbirinden tamamen ayr\u0131lm\u0131\u015fken basit yarg\u0131lamada \u00f6n inceleme ve tahkikat a\u015famas\u0131 yarg\u0131laman\u0131n daha k\u0131sa s\u00fcrede tamamlanmas\u0131 amac\u0131yla birlikte d\u00fczenlenmi\u015ftir. Hatta yukar\u0131da da de\u011findi\u011fimiz \u00fczere dilek\u00e7eler a\u015famas\u0131n\u0131n tamamlanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan h\u00e2kime \u00f6n inceleme ve duru\u015fma a\u00e7madan da dosya \u00fczerinden karar verebilme imk\u00e2n\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r16<\/sup>. Basit yarg\u0131lama usul\u00fcn\u00fcn amac\u0131n\u0131n yarg\u0131laman\u0131n daha k\u0131sa s\u00fcrede tamamlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak kanun koyucunun temel iradesini olu\u015fturdu\u011fundan, yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lamadaki \u00f6n inceleme duru\u015fmas\u0131n\u0131n, basit yarg\u0131lamada ilk duru\u015fma olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Di\u011fer bir ifadeyle yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lama usul\u00fcndeki \u00f6n inceleme duru\u015fmas\u0131n\u0131n yerini basit yarg\u0131lamada ilk duru\u015fma alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Kanun koyucunun basit yarg\u0131laman\u0131n ruhuna uygun olarak s\u00fcreler konusunda da yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lamaya g\u00f6re k\u0131saltmalar yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. HMK m. 320\/3 uyar\u0131nca tahkikat a\u015famas\u0131n\u0131n ilk oturum hari\u00e7 olmak \u00fczere iki duru\u015fmada, toplamda \u00fc\u00e7 duru\u015fmada \u00a0\u00a0tamamlanmas\u0131 \u00f6n g\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130ki duru\u015fma aras\u0131nda ise en fazla bir ayl\u0131k bir zaman dilimi olmak zorundad\u0131r. Genel kural bu olmakla beraber i\u015fin niteli\u011fine g\u00f6re h\u00e2kim duru\u015fmalar aras\u0131ndaki zaman dilimini bir aydan daha uzun bir s\u00fcre olarak belirtebilir. Ancak bu durumda gerek\u00e7ede somut ve olaya uygun vak\u0131alar\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131 gerekir. Ayn\u0131 \u015fekilde i\u015fin niteli\u011fine g\u00f6re mahkeme toplamda \u00fc\u00e7ten daha fazla duru\u015fma yapabilir ancak ayn\u0131 \u015fekilde bunu da gerek\u00e7elendirmelidir.<\/p>\n

Uygulamada ortaya \u00e7\u0131kan problemlerden birisi de HMK m. 320\/3 h\u00fckm\u00fcn\u00fcn emredici nitelikte olmas\u0131na kar\u015f\u0131n emredici niteli\u011fe z\u0131t \u015fekilde ilerlemenin herhangi bir yapt\u0131r\u0131ma tabi tutulmamas\u0131d\u0131r. Ba\u015fka bir ifadeyle duru\u015fma say\u0131s\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7ten fazla olmas\u0131, duru\u015fmalar aras\u0131ndaki s\u00fcrenin bir aydan fazla olmas\u0131 ve bu durumun somut ve net bir \u015fekilde gerek\u00e7elendirilmemesi herhangi bir yapt\u0131r\u0131ma ba\u011flanmam\u0131\u015ft\u0131r. Uygulamada, ya\u015fanan bu problemin temel sebebinin dava say\u0131s\u0131n\u0131n makul s\u0131n\u0131r\u0131n \u00fczerinde olmas\u0131 ve altyap\u0131 yetersizli\u011fine ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz17<\/sup>.<\/p>\n

<\/a><\/a>E. DAVANIN TAK\u0130PS\u0130Z BIRAKILMASI A\u00c7ISINDAN FARKLILIKLAR<\/h4>\n

Basit yarg\u0131lama usul\u00fcnde HMK m. 320\/4 uyar\u0131nca i\u015flemden kald\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015f dosya yenilenmesinden sonra takipsiz b\u0131rak\u0131l\u0131rsa dava a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f say\u0131lacakt\u0131r. S\u00f6z konusu h\u00fckme g\u00f6re i\u015flemden kald\u0131r\u0131lan dosya yaln\u0131zca bir kez yenilenebilecektir. Yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lama usul\u00fcnde ise HMK m. 150\/7 gere\u011fince yenilemenin en fazla iki kere yap\u0131labilece\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kanun koyucunun basit yarg\u0131lama usul\u00fcnde en fazla bir kere yenileme \u00f6ng\u00f6rmesinin sebebinin davalar\u0131n k\u0131sa s\u00fcrede tamamlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla davay\u0131 uzat\u0131c\u0131 i\u015flemler konusunda daha titiz hareket etmesi oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir18<\/sup>.<\/p>\n

 <\/p>\n

<\/a><\/a>III. BAS\u0130T YARGILAMA USUL\u00dcN\u00dcN UYGULANDI\u011eI DAVA VE \u0130\u015eLER BA\u011eLAMINDA YA\u015eANAN PROBLEMLER<\/h3>\n

<\/a><\/a>A. Basit Yarg\u0131lama Usul\u00fcn\u00fcn Uyguland\u0131\u011f\u0131 Dava ve \u0130\u015flerde Cevap Dilek\u00e7esinin Tebli\u011f Edilmemesinden Kaynakl\u0131 Ortaya \u00c7\u0131kan Problemler \u00dczerine<\/h4>\n

Basit yarg\u0131lama usul\u00fcn\u00fcn temel amac\u0131n\u0131n yarg\u0131lama s\u00fcresin k\u0131saltmak oldu\u011fundan yukar\u0131da bahsetmi\u015ftik. Baz\u0131 mahkemeler taraflar\u0131n cevaba cevap ve ikinci cevap dilek\u00e7elerini veremeyece\u011fini d\u00fczenleyen HMK m. 317\/3 h\u00fckm\u00fcn\u00fc geni\u015f yorumlayarak cevap dilek\u00e7elerini tebli\u011f etmemektedirler. Baz\u0131 mahkemelerin bu yakla\u015f\u0131m\u0131 benimsemesindeki temel motivasyon davac\u0131 taraf\u0131n an\u0131lan madde h\u00fckm\u00fcnce nas\u0131l olsa cevaba cevap dilek\u00e7esi veremeyece\u011fi ve bu nedenle de tebli\u011fin bir anlam ifade etmeyece\u011fidir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceden bahisle baz\u0131 mahkemeler cevap dilek\u00e7esini \u00f6n inceleme duru\u015fmas\u0131n\u0131n tahkikatla birle\u015fti\u011fi ilk duru\u015fmada davac\u0131ya elden vermeyi tercih etmektedirler. Burada tart\u0131\u015fmal\u0131 olan husus mahkemenin bu yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n hukuki dinlenilme hakk\u0131n\u0131 da i\u00e7erisinde bar\u0131nd\u0131ran adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil edip etmedi\u011fidir.<\/p>\n

HMK m. 27\u2019de h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nan hukuki dinlenilme hakk\u0131, taraflar\u0131n yarg\u0131laman\u0131n gidi\u015fat\u0131ndan haberdar olmas\u0131n\u0131 ve kendilerini ilgilendiren dava hakk\u0131nda tam olarak bilgi sahibi olmas\u0131n\u0131 da kapsayan, Anayasa m. 36 ve Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi m. 6\u2019da d\u00fczenlenen \u201cadil yarg\u0131lanma hakk\u0131\u201dn\u0131n en \u00f6nemli unsurlar\u0131ndand\u0131r. Mahkemenin davac\u0131ya, cevap dilek\u00e7esini tebli\u011f etmemesini ya da duru\u015fmada elden vermesinin adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 ile ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131 kanaatindeyiz. \u00d6rne\u011fin davac\u0131, cevap dilek\u00e7esinde yer alan vak\u0131alar hakk\u0131nda duru\u015fmada \u00e7e\u015fitli arg\u00fcmanlar ileri s\u00fcrebilir ve bunun i\u00e7in bir haz\u0131rlanma s\u00fcresine ihtiya\u00e7 duyabilir ve hatta cevap dilek\u00e7esini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak davas\u0131ndan vazge\u00e7ebilir. Bu nedenle cevap dilek\u00e7esinin tebli\u011f edilmemesinin yarg\u0131lamaya zarar verdi\u011finin kanaatindeyiz.<\/p>\n

<\/a><\/a>B. Basit Yarg\u0131lama Usul\u00fcn\u00fcn Uyguland\u0131\u011f\u0131 Dava ve \u0130\u015flerde H\u00e2kimin Dosya \u00dczerinden Karar Vermesi Hakk\u0131nda Ortaya \u00c7\u0131kan Problemler \u00dczerine<\/h4>\n

HMK m. 320\/1 uyar\u0131nca mahkeme, m\u00fcmk\u00fcn olan hallerde taraflar\u0131 duru\u015fmaya davet etmeksizin dosya \u00fczerinden karar verir. Bu h\u00fck\u00fcmdeki problem de yukar\u0131da de\u011findi\u011fimiz, adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n en \u00f6nemli unsurlar\u0131ndan birisi olan hukuki dinlenilme hakk\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n

\u00d6\u011fretide h\u00e2kimin dosya \u00fczerinden, duru\u015fma yapmadan karar verip veremeyece\u011fine ili\u015fkin bir g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fi yoktur. Birtak\u0131m yazarlar basit yarg\u0131lama usul\u00fcne tabi dava ve i\u015flerde ge\u00e7ici hukuki korumalarda oldu\u011fu gibi (\u00f6rne\u011fin ihtiyati tedbir) dilek\u00e7eler ve deliller \u00fczerinden karar verilmesi m\u00fcmk\u00fcn ise h\u00e2kimin dosya \u00fczerinden karar verebilece\u011fini savunmaktad\u0131rlar19<\/sup>. Di\u011fer g\u00f6r\u00fc\u015fteki yazarlar ise h\u00e2kimin dosya \u00fczerinden karar vermek gibi bu geni\u015flikte bir yetkisi bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan bahisle h\u00fckm\u00fc ele\u015ftirmektedirler20<\/sup>. Kanunun lafz\u0131ndan yola \u00e7\u0131kan baz\u0131 yazarlar ise HMK m. 320\/1\u2019de h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nan metnin \u201cverebilir\u201d \u015feklinde de\u011fil \u201cverir\u201d \u015feklinde oldu\u011fundan h\u00e2kimin burada bir takdir hakk\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla dosya \u00fczerinden karar verilmesi m\u00fcmk\u00fcnse h\u00e2kimin duru\u015fma yapmaks\u0131z\u0131n karar vermek zorunda oldu\u011funu ifade etmektedirler21<\/sup>.<\/p>\n

Konu hakk\u0131nda Yarg\u0131tay kararlar\u0131n\u0131 inceledi\u011fimizdeyse Yarg\u0131tay\u0131n \u201c\u00d6ncelikle belirtmek gerekir ki; an\u0131lan maddeye g\u00f6re, duru\u015fma yapmadan karar verilebilmesi i\u00e7in, hukuken bunun m\u00fcmk\u00fcn olmas\u0131 gerekir. Ba\u015fka bir anlat\u0131mla, ancak hukukun cevaz verdi\u011fi hallerde duru\u015fma a\u00e7madan dosya \u00fczerinden karar verilebilir (\u00d6rne\u011fin ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlar\u0131 gibi) veya kanunun duru\u015fma a\u00e7\u0131lmadan dosya \u00fczerinden karar verilmesinde h\u00e2kime takdir hakk\u0131 tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 hallerde dosya \u00fczerinden karar verilebilir (\u00d6rne\u011fin \u0130\u0130K.nun 17-18. maddelerinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u015fik\u00e2yet davas\u0131 gibi). Kanunun a\u00e7\u0131k\u00e7a duru\u015fma a\u00e7\u0131larak yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131n\u0131 emretti\u011fi hallerde dosya \u00fczerinden karar verilemez.22<\/sup>\u201d <\/em>G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Yarg\u0131tay bir karar\u0131nda bo\u015fanma karar\u0131ndan sonra a\u00e7\u0131lan velayet davas\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131n velayetinin duru\u015fma a\u00e7\u0131lmaks\u0131z\u0131n dosya \u00fczerinden karar verilerek duru\u015fma a\u00e7\u0131lmaks\u0131z\u0131n anneye b\u0131rak\u0131lmas\u0131nda yerel mahkemenin karar\u0131n\u0131 bozmu\u015f, HMK m. 320\/1\u2019in uygulanmas\u0131nda hataya d\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemi\u015f ve velayetin d\u00fczenlenmesi y\u00f6n\u00fcnden taraflara vak\u0131a ve olgular\u0131 bildirme hakk\u0131n\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131n adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 da i\u00e7eren hukuki dinlenilme hakk\u0131n\u0131n bir gere\u011fi oldu\u011funu ifade etmi\u015ftir23<\/sup>.<\/p>\n

HMK m. 320\/1\u2019in uygulanmas\u0131 hususunda biz de Yarg\u0131tay\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn daha isabetli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyiz. Dosya \u00fczerinden karar verilmesinin somut olaya g\u00f6re belirgin oldu\u011fu hallerde e\u011fer ki adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 ihlal edilmiyorsa duru\u015fma yap\u0131lmas\u0131n\u0131n basit yarg\u0131lama usul\u00fc ile ba\u011fda\u015fmayaca\u011f\u0131 kanaatindeyiz.<\/p>\n

<\/a><\/a>SONU\u00c7<\/h3>\n

1086 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Usul\u00fc Kanunu\u2019nun, 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunuyla birlikte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan medeni yarg\u0131lama hukukunda basit yarg\u0131lama usul\u00fc ve yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lama usul\u00fc olmak \u00fczere iki yarg\u0131lama metodu belirlenmi\u015ftir. 6100 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 447. maddesinde yer alan \u201cDi\u011fer kanunlar\u0131n s\u00f6zl\u00fc yahut seri yarg\u0131lama usul\u00fcne at\u0131f yapt\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde, bu Kanunun basit yarg\u0131lama usul\u00fc ile ilgili h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.\u201d <\/em>h\u00fck\u00fcm uyar\u0131nca basit yarg\u0131lama usul\u00fcn\u00fcn uyguland\u0131\u011f\u0131 alan daha da geni\u015flemi\u015f ve do\u011fal olarak basit yarg\u0131lama usul\u00fcn\u00fcn \u00f6nemi daha da artm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun benimsedi\u011fi as\u0131l yarg\u0131lama usul\u00fc yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lama olsa da m. 447\u2019de yer alan h\u00fck\u00fcm uyar\u0131nca basit yarg\u0131lama usul\u00fcn\u00fcn uygulanaca\u011f\u0131 dava ve i\u015fler g\u00f6z ard\u0131 edilemeyecek kadar fazlad\u0131r. Zira bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n hemen her noktas\u0131nda belirtti\u011fimiz \u00fczere basit yarg\u0131lama usul\u00fc kanun koyucunun yarg\u0131lama s\u00fcresini k\u0131saltmak amac\u0131yla uygulamaya soktu\u011fu, 6100 say\u0131l\u0131 Kanunla yeniden revize etti\u011fi \u00f6zel bir yarg\u0131lama usul\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

Uygulamada, dava say\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir say\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00fczerinde olmas\u0131 ve mahkemelerin yo\u011fun i\u015f y\u00fck\u00fc nedeniyle bu usul\u00fcn zaman zaman hukuk muhakemeleri kanunun ruhuna uymad\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde yorumland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Ya\u015fanan bu aksakl\u0131k ve problemlerin idare taraf\u0131ndan gerekli \u00f6nlemler al\u0131narak giderilmesinin ard\u0131ndan basit yarg\u0131lama usul\u00fcn\u00fcn yarg\u0131lamay\u0131 h\u0131zland\u0131rmak konusunda \u00f6nemli bir rol \u00fcstlenece\u011fiyse \u015f\u00fcphesiz ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olacakt\u0131r.<\/p>\n

\n

ATIFLAR<\/strong><\/p>\n

[1]<\/a> RG, T. 12.01.2011, S. 27836.<\/p>\n

[2]<\/a> RG, T. 2, 3, 4.07.1927, S. 622, 623, 624.<\/p>\n

[3]<\/a> ARSLAN <\/strong>R. \/ KURU<\/strong> B. \/ YILMAZ<\/strong> E., Medeni Usul Hukuku, 25. Bas\u0131, <\/em>Yetkin Yay\u0131nlar\u0131, Ankara 2014, s. 280.<\/p>\n

[4]<\/a> BUDAK, <\/strong>A. C. \/ KURU <\/strong>B, \u201cHukuk Muhakemeleri Kanununun Getirdi\u011fi Ba\u015fl\u0131ca Yenilikler\u201d, \u0130stanbul Barosu Dergisi, C. 85, S. 5, s. 22.<\/p>\n

[5]<\/a> Yarg\u0131tay 10. HD, E. 2012\/21946, K. 2013\/854, K.T. 24.01.2013. (Yarg\u0131tay Karar Arama Motoru https:\/\/karararama.yargitay.gov.tr\/YargitayBilgiBankasiIstemciWeb\/<\/a>)<\/p>\n

[6]<\/a> Burada alt\u0131n\u0131 \u00e7izmemiz gereken husus dosya \u00fczerinden karar verilmesinin kanunen m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu hallerde hakimin dosya \u00fczerinden karar verebilece\u011fidir.<\/p>\n

[7]<\/a> RG, T. 19.06.1932, S. 2128.<\/p>\n

[8]<\/a> RG, T. 25.10.2017, S. 30221.<\/p>\n

[9]<\/a> HMK m. 317 gerek\u00e7esi: \u201c\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131krada, yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lama usul\u00fcne g\u00f6re, basit yarg\u0131lama usul\u00fcne tabi davalar\u0131n daha k\u0131sa s\u00fcrede sonu\u00e7lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla, dilek\u00e7elerin verilmesi a\u015famalar\u0131 k\u0131salt\u0131lm\u0131\u015f, taraflar\u0131n yaln\u0131zca dava ve cevap dilek\u00e7eleri verebilecekleri, cevaba cevap ve ikinci cevap dilek\u00e7elerini veremeyecekleri a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmi\u015ftir.\u201d<\/em><\/p>\n

[10]<\/a> RG, T. 28.07.2020, S. 31199.<\/p>\n

[11]<\/a> D\u00dcZG\u00dcNKAYA<\/strong>, A., HMK\u2019da Neler De\u011fi\u015fti? Aristo Yay\u0131nevi, 1. Bask\u0131, Eyl\u00fcl 2020, \u0130stanbul, s. 128.<\/p>\n

[12]<\/a> Yarg\u0131tay 9. HD, E. 2017\/3834, K. 2017\/3046, K.T. 15.02.2018. (Sinerji Hukuk Yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 Karar Arama Motoru https:\/\/www.sinerjimevzuat.com.tr\/<\/a>)<\/p>\n

[13]<\/a> Yarg\u0131tay 9. HD, E. 2014\/35706, K. 2016\/12354, K.T. 25.05.2016. (Sinerji Hukuk Yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 Karar Arama Motoru https:\/\/www.sinerjimevzuat.com.tr\/<\/a>)<\/p>\n

[14]<\/a> TUTUMLU<\/strong>, M. A., \u201cBasit Yarg\u0131lama Usul\u00fcnde H\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 Yenilikler\u201d, Terazi Hukuk Dergisi, 6 (62), s. 98-99.<\/p>\n

[15]<\/a> Yarg\u0131tay 9. HD, E. 2016\/27458 K. 2017\/17244, K.T. 02.11.2017. (Sinerji Hukuk Yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 Karar Arama Motoru https:\/\/www.sinerjimevzuat.com.tr\/<\/a>)<\/p>\n

[16]<\/a> HMK m. 320 gerek\u00e7esinden.<\/p>\n

[17]<\/a> TUTUMLU<\/strong>, M. A., Basit Yarg\u0131lama Usul\u00fcnde H\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 Yenilikler, Terazi Hukuk Dergisi, 6 (62), s. 98-99.<\/p>\n

[18]<\/a> HMK m. 320 gerek\u00e7esinden.<\/p>\n

[19]<\/a> ATALAY, <\/strong>O. \/ PEKCANITEZ <\/strong>H. \/ \u00d6ZEKE\u015e <\/strong>M., Medeni Usul Hukuku, <\/em>12. Bask\u0131, Ankara 2011 s. 588.<\/p>\n

[20]<\/a> UMAR <\/strong>B., Hukuk Muhakemeleri Kanunu \u015eerhi, Ankara 2011, s. 893.<\/p>\n

[21]<\/a> TUTUMLU <\/strong>M.A., Hukuk Muhakemeleri Kanunun Yeni ve De\u011fi\u015fik H\u00fck\u00fcmlerinin Yorumu, <\/em>2. Bask\u0131, Ankara 2011, s. 279.<\/p>\n

[22]<\/a> Yarg\u0131tay 8. HD, E. 2017\/1140, K. 2017\/3300, K.T. 09.03.2017. (Sinerji Hukuk Yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 Karar Arama Motoru https:\/\/www.sinerjimevzuat.com.tr\/<\/a>)<\/p>\n

[23]<\/a> Yarg\u0131tay 2. HD, E. 2018\/2764, K. 2018\/6693, K.T. 09.03.2017. (Sinerji Hukuk Yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 Karar Arama Motoru https:\/\/www.sinerjimevzuat.com.tr\/<\/a>)<\/p>\n

\n

KAYNAK\u00c7A<\/strong><\/p>\n

AK\u0130L<\/strong>, C.: \u201cBasit Yarg\u0131lama Usul\u00fcnde Dosya \u00dczerinden Nihai Karar Verilip Verilemeyece\u011fi (HMK m. 320\/1) \u00dczerine D\u00fc\u015f\u00fcnceler\u201d, Terazi Hukuk Dergisi, 7 (75), s. 14-19.<\/p>\n

ARSLAN, <\/strong>R. \/ KURU,<\/strong> B. \/ YILMAZ,<\/strong> E.: Medeni Usul Hukuku, 25. Bas\u0131, <\/em>Yetkin Yay\u0131nlar\u0131, Ankara 2014.<\/p>\n

ATALAY<\/strong>, O. \/ PEKCANITEZ,<\/strong> H. \/ \u00d6ZEKE\u015e,<\/strong> M.: Medeni Usul Hukuku, 12. Bask\u0131, Ankara 2011.<\/p>\n

BUDAK, <\/strong>A. C. \/ KURU, <\/strong>B.: \u201cHukuk Muhakemeleri Kanununun Getirdi\u011fi Ba\u015fl\u0131ca Yenilikler\u201d, \u0130stanbul Barosu Dergisi, C. 85, S. 5, s. 22.<\/p>\n

D\u00dcZG\u00dcNKAYA,<\/strong> A.: HMK\u2019da Neler De\u011fi\u015fti? Aristo Yay\u0131nevi, 1. Bask\u0131, \u0130stanbul, Eyl\u00fcl 2020.<\/p>\n

KAPLAN<\/strong>, G.: \u201c\u0130ddia ve Savunman\u0131n Geni\u015fletilmesi veya De\u011fi\u015ftirilmesi Yasa\u011f\u0131 \u0130lkesinin \u0130dari Yarg\u0131lama Hukukunda Uygulanabilirli\u011fi, Dicle \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi\u201d, 24 (41), s. 183-227.<\/p>\n

KARAMERCAN<\/strong>, F.: \u201cBasit Yarg\u0131lama Usul\u00fcnde Cevap Dilek\u00e7esinin Tebli\u011fi Zorunlu mudur?\u201d Terazi Hukuk Dergisi, 9 (91), s. 104-105.<\/p>\n

KARAMERCAN,<\/strong> F.: \u201cHMK D\u00f6neminde Yarg\u0131lama Usul\u00fcn\u00fcn Yanl\u0131\u015f Tespit Edilmesinin Do\u011furdu\u011fu ve Do\u011furaca\u011f\u0131 Sonu\u00e7lar\u201d, Terazi Hukuk Dergisi, 9 (100), s. 255-260.<\/p>\n

KO\u00c7AK<\/strong>, B.: \u201c6100 Say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu Kapsam\u0131nda Islah Kavram\u0131 ve Islahla Yap\u0131lamayacak \u0130\u015flemler\u201d, \u0130stanbul Barosu Dergisi, 93 (1), s. 41-84.<\/p>\n

TUTUMLU<\/strong>, M. A.: \u201cBasit Yarg\u0131lama Usul\u00fcnde H\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 Yenilikler\u201d, Terazi Hukuk Dergisi, 6 (62), s. 98-99.<\/p>\n

TUTUMLU,<\/strong> M.A.: Hukuk Muhakemeleri Kanunun Yeni ve De\u011fi\u015fik H\u00fck\u00fcmlerinin Yorumu, 2. Bask\u0131, Ankara 2011, s. 279.<\/p>\n

UMAR<\/strong> B.: Hukuk Muhakemeleri Kanunu \u015eerhi, Anka<\/p>\n

Bu makalenin PDF versiyonuna buraya t\u0131klayarak ula\u015fabilirsiniz.<\/a><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u0130R\u0130\u015e\u00a0 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun1 (HMK) y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinin ard\u0131ndan 1086 say\u0131l\u0131 Hukuk Usul\u00fc Muhakemeleri Kanunu\u2019nda2 (HUMK) d\u00fczenlenen yarg\u0131lama usulleri d\u00f6rt farkl\u0131 \u015fekilden ikiye indirilmi\u015f ve medeni yarg\u0131lama hukukuna ait temel yarg\u0131lama usul\u00fc olarak \u201cyaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lama usul\u00fc\u201d benimsenmi\u015ftir. Yaz\u0131l\u0131 yarg\u0131lama usul\u00fcn\u00fcn kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan hususlarda ise uygulanacak usul \u201cbasit yarg\u0131lama\u201d olarak kabul edilmi\u015ftir. Bu de\u011fi\u015fiklikten […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3771,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[126],"tags":[123,128,124,125,127],"class_list":["post-3748","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-medeni-usul-hukuku","tag-7251-sayili-kanun","tag-akademik-yayinlar","tag-basit-yargilama-usulu","tag-hmk-degisiklik","tag-yazili-yargilama-usulu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3748","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3748"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3748\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4001,"href":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3748\/revisions\/4001"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3771"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3748"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3748"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/galahukuk.com\/yayinlar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3748"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}